Hồ thủy lợi Ninh Thuận đảm bảo nguồn nước sinh hoạt

Điều tiết nước linh hoạt, ưu tiên dân sinh

Khu vực Ninh Thuận phải đối mặt với điều kiện khí hậu khắc nghiệt và hạn hán kéo dài, nên việc đảm bảo an ninh nguồn nước sinh hoạt là nhiệm vụ trọng tâm.

Trong bối cảnh đó, các công trình thủy lợi do Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Ninh Thuận quản lý đóng vai trò kép: vừa phục vụ sản xuất nông nghiệp, vừa là nguồn cung nước thô ổn định cho người dân.

Ông Phùng Đình Thanh, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Ninh Thuận cho biết, đơn vị đang quản lý, vận hành và khai thác 24 hồ chứa nước với tổng dung tích thiết kế hơn 502 triệu m3.

Là đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành các hồ chứa ở phía Nam tỉnh, nơi khô hạn nhất cả nước và chịu tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, Công ty nhận thức rõ tầm quan trọng của hệ thống công trình trong việc bảo đảm nước thô liên tục cho các nhà máy nước sinh hoạt.

Theo ông Thanh, hiện có 9/24 hồ chứa và 3 hệ thống đập dâng do Công ty quản lý đang cấp nước thô cho các nhà máy nước sinh hoạt, ước tính sản lượng 9 tháng đầu năm 2025 đạt gần 26,4 triệu m3 nước.

“Trong những năm gần đây, các hồ chứa lớn như Sông Sắt, Trà Co, Sông Trâu, Bà Râu, Cho Mo, hồ Ma Trai... đã trở thành nguồn trữ nước an toàn và ổn định nhất, giúp các nhà máy nước duy trì hoạt động cấp nước sinh hoạt liên tục, không bị gián đoạn”, ông Thanh khẳng định.

Công ty luôn ưu tiên cao nhất cho việc cấp nước sinh hoạt và chăn nuôi. Để thực hiện, hàng năm, Công ty chủ động xây dựng kế hoạch cấp nước dựa trên lượng nước trữ hồ, dự báo khí tượng thủy văn và nhu cầu từng khu vực. Kế hoạch này luôn có sự phối hợp chặt chẽ với các nhà máy nước sinh hoạt và địa phương. Trong trường hợp nguồn nước hạn chế, sau khi đảm bảo dân sinh, nước sẽ được cấp cho các ngành kinh tế trọng điểm của tỉnh và cuối cùng mới đến sản xuất nông nghiệp, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vận hành được UBND tỉnh phê duyệt.

Song song với việc lập kế hoạch, Công ty tăng cường công tác quản lý chất lượng và hạ tầng. Đơn vị thường xuyên quan trắc mực nước, lưu lượng và chất lượng nước đầu nguồn, lòng hồ và khu vực hạ du để kiểm soát nguồn cấp. Đồng thời, Công ty đẩy mạnh duy tu, sửa chữa, nâng cấp hồ đập, xử lý bèo, rác thải nhằm duy trì khả năng trữ nước và đảm bảo chất lượng. Các khu vực cấp nước sinh hoạt được bảo vệ nghiêm ngặt. Công ty cũng phối hợp với các sở, ban, ngành để kiểm soát các hoạt động xả thải, đảm bảo nước thô đạt tiêu chuẩn đầu vào cho các nhà máy xử lý.

Để điều tiết theo hướng tiết kiệm và hiệu quả, Công ty khuyến khích các địa phương chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với nguồn nước thực tế, đồng thời áp dụng các biện pháp tưới tiên tiến như tưới nhỏ giọt. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ, điều hành linh hoạt, Công ty đã và đang đảm bảo hài hòa được hai mục tiêu lớn: đáp ứng đủ, đúng thời điểm cho nước sinh hoạt, đồng thời phục vụ sản xuất nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Giám sát từ xa và nâng cấp hồ đập

Nhận thức rõ thách thức từ biến đổi khí hậu và xu hướng thời tiết cực đoan, lãnh đạo Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Ninh Thuận xác định đảm bảo an ninh nguồn nước và phát triển bền vững tài nguyên nước là định hướng chiến lược lâu dài.

Để hiện thực hóa định hướng này, Công ty đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, tăng cường năng lực dự báo, điều tiết nước theo thời gian thực. Công ty đã và đang đầu tư hệ thống giám sát từ xa (SCADA) tại một số công trình trọng điểm như các hồ Sông Cái, Sông Trâu, Lanh Ra, Tân Giang, Sông Biêu, Trà Co, Phước Nhơn...Hệ thống này cho phép giám sát, cảnh báo và ra quyết định điều tiết nước theo thời gian thực, giúp sử dụng nước hiệu quả hơn, giảm thất thoát và nâng cao khả năng ứng phó khi có hạn hán hoặc mưa lũ bất thường.

Ngoài ra, Công ty đã rà soát, đề xuất sửa chữa, nâng cấp các công trình trọng điểm như hồ Sông Sắt, Sông Trâu, Ma Trai, Phước Trung, đập Nha Trinh- Lâm Cấm, đập Sông Pha…

Trong thời gian tới, Công ty tiếp tục huy động nguồn lực, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản lý, hướng đến mục tiêu lâu dài là bảo đảm nguồn nước sinh hoạt an toàn, ổn định cho người dân trong khu vực trong mọi hoàn cảnh.